Dlaczego warto jeść owoce sezonowe?

Sezonowe owoce są bogactwem wielu cennych dla naszego organizmu składników. Są smaczne i przede wszystkim zdrowe.
Przedstawię wam kilka odmian jagód, które są najlepszym źródłem witamin, przeciwutleniaczy i wielu, wielu innych składników.

Często pojawia się również hasło wolnych rodników. To cząsteczki, które wnikają do naszego organizmu z pożywieniem lub powietrzem, a także wytwarzane są w organizmie w procesach metabolicznych. Ich wpływ na nasz organizm jest niekorzystny ze względu na to, że przyczyniają się do degradacji DNA. Prowadzi to do przyspieszenia procesów starzenia, a także może być przyczyną powstawania nowotworów. Dzieje się tak dlatego, że wolne rodniki posiadają co najmniej jeden niesparowany elektron i dążą do jego przyłączenia do komórek organizmu, co z kolei prowadzi do reakcji z tymi komórkami i jak wspomniałam wcześniej do degradacji DNA.

I tutaj wkraczają przeciwutleniacze. Czym właściwie są przeciwutleniacze i dlaczego są ważne dla organizmu człowieka?
W głównej mierze to naturalne substancje roślinne, które wspomagają naturalne mechanizmy obronne komórek człowieka. Są powszechnie uważane za środek zapobiegawczy licznych chorób takich jak nowotwory, chorobie niedokrwiennej serca, a nawet chorobie wysokościowej.
Zapobiegają one uszkodzeniom komórek wywołanych przez wolne rodniki. Działanie ochronne antyoksydantów polega na neutralizacji wolnych rodników poprzez przyłączenie do nich brakującego elektronu. Gdy cząsteczka wolnego rodnika styka się z cząsteczką przeciwutleniacza otrzymuje od niej brakujący elektron i jest neutralizowana, natomiast cząsteczka przeciwutleniacza staje się także neutralna i jest wydalana z organizmu.

Przeciwutleniacze dostarczane są do organizmu wraz z pożywieniem. Udało mi się znaleźć wiele ciekawych artykułów, które potwierdzają obecność przeciwutleniaczy w owocach, na które aktualnie jest sezon i po które chętnie sięgamy.
Są to głównie maliny, jeżyny, porzeczka czy aronia.

Maliny

Dostępne badania wykazują, że maliny są bogatym i jedynym źródłem elagotanin w codziennej diecie. Elagotaniny stanowią 85% grupy związków czynnych owoców maliny właściwej, przy udziale antocyjanów na poziomie około 23% i około 2% innych związków polifenolowych.

Elagotaniny są zróżnicowaną grupą bioaktywnych polifenoli, posiadającą szereg właściwości leczniczych i prozdrowotnych. Wykazują działanie antyoksydacyjne, antydrobnoustrojowe, w tym przeciwwirusowe, przeciwzapalne, a nawet antynowotworowe. Poprawiają kondycję naczyń krwionośnych.

Maliny są doskonałym źródłem makroelementów takich jak: potas(177-145 mg/100 g świeżej masy), wapń (25-35 mg/100 g ś.m.), magnez (10-22 mg/100 g ś.m.) i cynk (0,13-0,14 mg/100 g ś.m.).
W owocach maliny właściwej oznaczono wyższe zawartości manganu (0,49 mg/100 g ś.m.).

W badaniach porównawczych zawartość Mn w soku z owoców maliny czerwonej była 10-krotnie wyższa od zawartości tego mikroelementu w sokach z owoców porzeczki czarnej i czerwonej, pokrywając 50% dziennego zapotrzebowania.

Owoce odmian maliny właściwej oraz maliny czarnej są wysoko cenione ze względu na wysoki potencjał antyoksydacyjny.

W badaniach in vitro wykazano, że związki obecne w owocach maliny wykazują właściwości przeciwzapalne oraz najsilniejszą aktywność przeciwdrobnoustrojową. Spośród nich wysoką wrażliwością na składniki ekstraktu z owoców maliny charakteryzowały się Staphylococcus aureus oraz Salmonella enterica sv. Typhimurium.

Z ciekawostek jakie udało mi się znaleźć dowiedziono, że napoje alkoholowe wzbogacone ekstraktem z owoców maliny właściwej mają silniejsze działanie przeciwbakteryjne wobec Helicobacter pylori od czystego alkoholu. Autorzy badania wyjaśniają to zjawisko uszkodzeniem błon bakteryjnych przez składniki ekstraktu, co powoduje, że stają się one bardziej wrażliwe na alkohol.

[Żródło]

Aronia

Według wielu badań owoce aronii czarnoowocowej są najbogatszym źródłem polifenoli, które są jednocześnie najważniejszym ich składnikiem odpowiedzialnym za jej korzystne właściwości.

Polifenole zaliczane są do związków wykazujących właściwości chemoprewencyjne, tzn. mogące ingerować w proces kancerogenezy w jego wczesnych etapach. Zarówno owoce aronii, jak i ekstrakty z nich, mają właściwości ochronne w przypadku raka jelita grubego.

Owocach aronii są bogate zarówno w składniki o właściwościach antyoksydacyjnych, m.in.: antocyjany, flawonole, fenolokwasy i garbniki, jak i witaminy (C, B2, B6, E, P, PP) oraz składniki mineralne (Mo, Mn, Cu, B, I, Co).

W badaniach in vitro polifenole wykazywały zdolność do ochrony i regeneracji komórek śródbłonka, a tym samym poprawy ich funkcjonowania. Co wiąże się ze zmniejszaniem ryzyka powstawania chorób układu sercowo-naczyniowych.

Przeprowadzono badania na zwierzętach, jak i z udziałem ludzi, które wykazały korzystne oddziaływanie aronii w hiperlipidemii i hipercholesterolemii.
Wyniki wykazały, że u mężczyzn spożywających szklankę soku z aronii dziennie przez 6 tygodni znacząco zmniejszyła się zawartość cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL i triacylogliceroli we krwi, podczas gdy poziom cholesterolu HDL wzrósł.

Aronia działa korzystnie również w przypadku cukrzycy.
Sok aroniowy podawany szczurom z cukrzycą wywołaną streptozotocyną przyczyniał się do redukcji hiperglikemii o ponad 40 % oraz do złagodzenia objawów towarzyszących, m.in. normalizacji masy ciała, zmniejszenia pragnienia, zmniejszenia ilości wydalanego moczu.
Spożywanie przez 3 miesiące soku z owoców aronii przez pacjentów z insulinoniezależną cukrzycą przyczyniło się do zmniejszania stężenia glukozy na czczo.

[Żródło1]
[Źródło2]

Jeżyny

Jeżyny są bogate głównie w witaminę C. 100g tych owoców pokrywa 1/5 dziennego zapotrzebowania.Jeżyny zawierają również witaminę A, E oraz K.
W skład jeżyn wchodzi szereg mikroelementów takich jak magnez, mangan, potas oraz miedź.
Połączenie dużej zawartości witaminy K, która ułatwia wchłanianie cennego dla układu kostnego wapnia oraz miedzi, która ogrywa istotną rolę w jego metabolizmie sprawia, że ich spożywanie korzystnie wpływa na nasze kości.

Owoce jeżyny są bogatym źródłem polifenoli, a zwłaszcza antocyjanów. Mogą zawierać (mg/100 g świeżej masy): 31 ÷ 326mg antocyjanów, 51 ÷ 68mg elagotanin i 27mg flawan-3-oli. Są one również źródłem takich polifenoli, jak flawonole oraz kwasy fenolowe.

Flawonoidy, w tym antocyjany, mogą zmniejszać ryzyko powstania otyłości, choroby wieńcowej serca, różnych typów raka czy też wpływać na poprawę pamięci u osób starszych.

Obserwowano korzystne oddziaływanie elagotanin na hamowanie rozwoju komórek raka prostaty, a także udokumentowano pośredni efekt obniżania ciśnienia krwi u szczurów cierpiących na nadciśnienie dzięki diecie bogatej we flawan-3-ole.

[Źródło1]
[Źródło2]

Mam nadzieję, że udało mi się zachęcić was po częstsze sięganie po te owoce sezonowe. Jest ich znacznie więcej i nie powinniśmy ograniczać się do spożywania tylko samych malin czy truskawek. Różnorodność w kuchni też ma bardzo pozytywny wpływ na nasze zdrowie. Warto jest wprowadzić czasami do naszego jadłospisu jakiś owoc, którego poza sezonem nie dostaniemy, lub ma on wtedy znacznie mniej wartości odżywczych.

fot. kuchnia.wp.pl