Czy dziecko do 1 roku życia może pić soki owocowe?

Jest to wyjątkowo istotny temat, szczególnie, że wiele z nas mam nadal ma co do tego wątpliwości. Wiele ankiet dotyczących wiedzy na temat prawidłowego żywienia niemowląt sugeruje, że nadal mamy nie do końca są przekonane czy prawidłowo odżywiają swoje dziecko.

Żeby móc odpowiedzieć na to pytanie może zacznę od początku. Według Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci niemowlęta powinny być karmione wyłącznie piersią do 6 miesiąca życia (minimum to 4). W tym czasie nie należy podawać żadnych innych płynów takich jak woda, soki czy herbatki.
Optymalny wiek do wprowadzenia pokarmów stałych to nadal dyskusyjny temat. Zgodnie z zaleceniami ESPGHAN oraz EFSA wprowadzenie pokarmów stałych powinno nastąpić nie wcześniej niż po 17 tygodniu życia i nie później niż w 26 tygodniu życia. Jest to czas kiedy u większości dzieci układ pokarmowy dojrzewa na tyle, że można zacząć wprowadzać pokarm. Więcej o tym napiszę następnym razem ;)

Ale co z tymi sokami? Uważam, że z technologicznego punktu widzenia muszę wspomnieć, że sok owocowy to produkt, w którym udział soku owocowego wynosi 100%. Zgodnie z przepisami do soków nie wolno dodawać konserwantów, barwników ani słodzików. Również nie wolno dodawać substancji poprawiających smak, barwę czy aromat.
U dzieci poniżej 5 miesiąca życia podawanie soków jest nie wskazane ze względu na to, że przyjmują one przez to znacznie mniej cennego mleka, które jest podstawą ich diety w tym okresie, dostarczającą wszystkich niezbędnych substancji odżywczych.

Soki u dzieci do 1 roku życia nie służą do zaspokajania pragnienia i nie powinny zastępować one wody.

Według zaleceń polskich ekspertów dzieci karmione piersią mogą pić sok po ukończeniu 7 miesiąca życia, natomiast dzieci karmione sztucznie po 4 miesiącu. ALE!

1. Soki podawane są łyżeczką.
2. Nie podajemy soków przed snem ani w nocy
3. Ilość soku wypijanego w ciągu dnia jest ograniczona i nie powinno być go więcej niż 150ml (zaliczają się do tego również zjedzone owoce)
4. Sok powinien być traktowany jako posiłek, a nie napój pomiędzy posiłkami. Inaczej może to spowodować unikanie podstawowych posiłków.
5. Picie dużej ilości soków może wpłynąć na złe nawyki żywieniowe w późniejszych latach - skłonności do jedzenia słodkiego - otyłość
6. Nie podajemy nektarów, słodzonych napojów czy smakowych wód!

Mimo wszystko najważniejszym do uzupełniania płynów u dzieci jest czysta woda. Może to być woda przegotowana lub butelkowana. W przypadku tej drugiej warto zwrócić uwagę na ilość i rodzaj rozpuszczonych w niej składników mineralnych. Niemowlętom oraz dzieciom do 3 roku życia zaleca się picie wody źródlanej lub naturalnej wody o niskiej mineralizacji <500mg rozpuszczonych składników mineralnych oraz <20mg sodu.

Woda do przygotowywania mieszanek mlecznych może być przegotowaną wodą z kranu oraz butelkowaną. Pamiętajmy że woda z kranu nie jest do końca sterylna. Sterylizacja takiej wody polega na doprowadzeniu do wrzenia zimnej wody i utrzymaniu jej w tym stanie przez 1-2 minuty. Gotowanie wody powyżej 5 minut prowadzi do zwiększenia stężenia ołowiu lub azotanów.

Pamiętajmy więc, że to my pomagamy w rozwoju preferencji smakowych naszych maluchów i my jesteśmy odpowiedzialni za nauczenie ich prawidłowego żywienia, które dobrze rozpoczęte zaowocuje w przyszłości :)




1. Zasady żywienia zdrowych niemowląt. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci. Szajewska, Socha i wsp. Standardy medyczne/pediatria, 2014.
2. Praktyczne aspekty wyboru wody w żywieniu zdrowych niemowląt i młodszych dzieci. Rudnicka, Hozyasz, Pediatria i Medycyna Rodzinna, 2018.